á
â
ă
ä
ç
č
ď
đ
é
ë
ě
í
î
ľ
ĺ
ň
ô
ő
ö
ŕ
ř
ş
š
ţ
ť
ů
ú
ű
ü
ý
ž
®
€
ß
Á
Â
Ă
Ä
Ç
Č
Ď
Đ
É
Ë
Ě
Í
Î
Ľ
Ĺ
Ň
Ô
Ő
Ö
Ŕ
Ř
Ş
Š
Ţ
Ť
Ů
Ú
Ű
Ü
Ý
Ž
©
§
µ
Publikacja została bardzo ładnie wydana – liczne ryciny i ilustracje dodają jej klimatu i pomagają lepiej wyobrazić sobie realia epoki. Język książki jest klarowny, miejscami publicystyczny, co sprawia, że mimo poważnej tematyki czyta się ją z zainteresowaniem. Charakterystyczne dla autora są liczne dane liczbowe i ciekawe przeliczenia wartości pieniężnych z XVI–XVIII wieku na współczesne realia – ten zabieg pomaga zrozumieć skalę zjawisk i przybliża ekonomiczny wymiar dawnego systemu.
Trzeba jednak zaznaczyć, że książka została wyraźnie napisana pod tezę z tytułu – momentami brakuje w niej szerszego kontekstu i różnych punktów widzenia. Autor koncentruje się głównie na wątkach potwierdzających jego narrację, co czyni książkę bardziej publicystyczną niż naukową. Z drugiej strony – to pozycja popularnonaukowa, więc pewne uproszczenia i wyostrzenia są zrozumiałe i mogą działać na korzyść przystępności.
Podsumowując – „Pańszczyzna” to ważna, dobrze napisana książka, która w prosty sposób przybliża temat, o którym często w polskiej historii się milczy. Choć nie jest pozbawiona wad, warto po nią sięgnąć – pobudza do refleksji i pozwala spojrzeć na naszą przeszłość z nieco innej perspektywy.
** 18:14 * 05.10.2025 * 89/2025 *
Jakkolwiek narzuca się pytanie czy przykłady, podane na kartach książki, nie próbują zbyt mocno udowodnić wstępnej tezy? Zapewne były to straszne czasy tylko czytajac te historie człowiek zastanawia sie jak ktokolwiek z chłopstwa przeżył więcej niż kilka lat w tym szlacheckim obozie pracy.
Przydałby się może jakiś przykład, że bywały i wyjątki. (...) No chyba, że takich źródeł faktycznie brak.